Cinema Mythologica: Oedipus Rex (1967)

Liefdesrobots, dubbelgangers en tragische helden – achter deze iconische filmfiguren schuilt een mythisch verleden. Hoewel de meeste films zich afspelen in het heden of de toekomst, spelen klassieke mythen in heel Hollywood een belangrijke rol. Talloze films zijn geïnspireerd door archetypische verhaalpatronen en mythische personages, juist wanneer ze gaan over actuele thema’s als AI, gender en psychologie. In de reeks Cinema Mythologica, een samenwerking tussen De Uitkijk en classicus Koen Vacano, ontdekken we de verborgen mythische lagen van de filmgeschiedenis, van Oedipus-complexen tot narcistische algoritmes. Elke film heeft een korte Engelstalige inleiding, die je uitnodigt om door een mythologische bril naar de film te kijken.

In het vooroorlogse Italië krijgt een jong koppel een kind, maar wanneer de vader jaloezie jegens de jongen ontwikkelt verlaat hij hem in de woestijn. Vanaf dat moment is de setting van de film het oude Griekenland, waar het kind gered wordt, de naam Oedipus krijgt en opgevoed wordt door de koning en koningin van Korinthe. Wanneer hij van een orakel te horen krijgt dat hij voorbestemd is zijn vader te doden en met zijn moeder te trouwen, vlucht hij ontstemd uit Korinthe. Maar dan raakt hij onderweg in gevecht en doodt hij een oude man…

Oedipus Rex is Pasolini’s eigen interpretatie van de klassieke mythe van Sophocles. Anders dan latere adaptaties, die dikwijls de weg van de Freudiaanse psychoanalyse inslaan, brengt Pasolini Oedipus terug tot zijn essentie: een tragische held met een overrompelende primitiviteit.